Robot đe dọa “cướp việc” của hàng triệu công nhân Việt Nam

Việc tự động hóa dây chuyền sản xuất trong các ngành sản xuất linh kiện, may mặc và da giày trong tương lai sẽ dẫn đến tình trạng hàng triệu công nhân Việt Nam mất việc.

Trong tương lai gần, hàng triệu lao động Việt Nam có nguy cơ thất nghiệp bởi sự cạnh tranh của robot trong các ngành sản xuất linh kiện, may mặc và da giày. Đây đều là các ngành công nghiệp mũi nhọn của Việt Nam. Theo báo cáo của Tổng cục Hải quan, sáu tháng đầu năm, chỉ ba nhóm hàng này đã chiếm 40% giá trị trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.

Theo ông Nguyễn Văn Khánh, Tổng thư ký Hiệp hội Da giày Việt Nam, công nghệ sản xuất tự động còn khá mới, và có thể chỉ có ưu thế trong sản xuất giày thể thao với các vật liệu vải, cao su. Đối với giày da thì còn nhiều công đoạn robot vẫn chưa làm được, nhưng ông cho rằng một khi công nghệ robot phát triển thì khả năng con người bị thay thế trong mảng giày da cũng rất cao.

"Một doanh nghiệp sản xuất da giày chịu rất nhiều chi phí như bảo hiểm y tế, phí công đoàn, tiền ăn, chỗ ở… cho người lao động. Do đó, nếu quy trình sản xuất bằng robot phát triển thì cũng không tránh khỏi cảnh doanh nghiệp sa thải bớt công nhân để tiết kiệm chi phí", ông Khánh nói.

Nhận định về xu hướng dùng robot trong sản xuất ảnh hưởng đến lao động trong nước, ông Diệp Thành Kiệt, Phó chủ tịch Hiệp hội Da giày Việt Nam cho rằng ngành thời trang khác với ngành cơ khí, điện tử - những ngành có thể được tự động hoá 100%.

Tự động hóa trong sản xuất thời trang đang lăm le lật đổ lợi thế cạnh tranh của những quốc gia đang phát triển sở hữu nguồn nhân công giá rẻ tại châu Á. Việt Nam đến nay vẫn tập trung xuất khẩu tài nguyên và bán sức lao động, trong khi công cuộc đổi mới sáng tạo trong sản xuất vẫn chưa có những nét phát triển rõ rệt, chưa tạo được giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, nơi sử dụng nhân công tay nghề thấp, số lượng lớn không thua ngành da giày và may mặc cũng đã chứng kiến một cuộc cách mạng của nhân công robot. Hãng Foxconn, nhà sản xuất linh kiện điện tử hàng đầu Trung Quốc đã sa thải 60.000 nhân viên sản xuất linh kiện điện thoại và thay bằng một hệ thống robot mới.

Khoảng 100 triệu công nhân Trung Quốc cũng đang đứng trước nguy cơ thất nghiệp bởi giá nhân công tại nước này tăng, và việc sử dụng robot trong sản xuất thậm chí còn rẻ hơn việc thuê những công nhân với chi phí thuộc hàng rẻ nhất thế giới tại những nước như: Bangladesh, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam.

Do đó, ngành công nghiệp Việt Nam cần có một chiến lược tự động hoá ngay tại nội địa cho ngành sản xuất nói chung và da giày nói riêng vì giá nhân công Việt Nam không thể rẻ mãi. Tự động hóa sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh cho đất nước và các thương hiệu quốc tế sẽ rất hài lòng khi đặt nền tảng sản xuất tại một quốc gia có nền công nghiệp tự động hóa mạnh mẽ. Nhưng song song đó, Chính phủ cũng cần có giải pháp dài hơi bảo đảm vấn đề an sinh cho người lao động khi việc làm bị cắt giảm.

Tìm việc làm nhà máy - khu công nghiệp tại Vieclamnhamay.vn

Ms. Công nhân tổng hợp