Hàn Quốc tạm dừng tiếp nhận lao động 12 tỉnh của Việt Nam

Phía Hàn Quốc vừa ra thông báo ngừng tiếp nhận lao động tại 11 huyện, thành phố, thị xã của Nghệ An cùng với 9 tỉnh thành khác trên cả nước. Đây là giải pháp ngăn chặn tình trạng lao động Việt Nam bỏ trốn sau khi hết hợp đồng quá nhiều.

Trước đây, mỗi năm Hàn Quốc tiếp nhận 10.000  - 12.000 lao động Việt Nam theo chương trình EPS, hàng năm gửi về nước khoảng 700 triệu USD. Tuy nhiên, 3 năm gần đây, con số này đã giảm 1/3, Hàn Quốc chỉ tiếp nhận 3.000 – 3.500 lao động/năm.

Các tỉnh thành bị Hàn Quốc tạm ngừng tiếp nhận lao động gồm: Nghệ An (11 huyện thị), Thanh Hóa (4 huyện), Hà Tĩnh (5 huyện), Hà Nội (4 huyện), Hải Dương (7 huyện), Thái Bình (5 huyện), Nam Định (2 huyện, thành), Bắc Ninh (3 huyện), Quảng Bình (2 huyện), Hưng Yên (2 huyện).

Hàn Quốc là thị trường lao động hấp dẫn đối với người nhiều lao động Việt Nam vì an ninh tốt, an sinh bảo đảm, lương cao, ổn định (khoảng vài chục triệu đồng/tháng), không quá "kén" lao động. Từ năm 2005 đến 2016, Nghệ An có 7.000 lao động đi làm việc tại Hàn Quốc theo EPS (chương trình lao động nước ngoài làm việc tại Hàn Quốc, hưởng các chế độ như những lao động tại bản địa).

Vấn đề nóng hiện nay là tình trạng lao động Nghệ An ở Hàn Quốc hết hạn hợp đồng bỏ trốn ra ngoài làm “chui” đã diễn ra nhiều năm. Theo Sở LĐTBXH Nghệ An, đến cuối tháng 2.2016, Nghệ An có 1.450 lao động “chui” tại Hàn Quốc, đứng đầu cả nước (có 9.000 lao động của 15 tỉnh, thành cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc).

Sở LĐTBXH Nghệ An đã phối hợp tổ chức hàng chục hội nghị tại các địa phương và 2 tọa đàm trên Đài Phát thanh - Truyền hình để tuyên truyền, vận động lao động tại Hàn Quốc về nước đúng hạn; tổ chức gặp mặt người lao động đăng ký dự tuyển đi Hàn Quốc tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

Bên cạnh đó, nhiều địa phương trong tỉnh cũng niêm yết công khai tại trụ sở UBND xã, phường, thị trấn và khối, xóm danh sách lao động cư trú bất hợp pháp, danh sách người lao động sắp hết hạn hợp đồng chuẩn bị về nước; vận động gia đình cam kết, động viên người thân về nước đúng hạn; tuyên truyền về các chính sách ưu đãi và chế tài xử phạt.

Những nỗ lực nói trên đã có kết quả nhất định nhưng chưa đủ. Đến tháng 2.2016, tỷ lệ lao động “chui” vẫn chiếm 44,4%. Và hậu quả là Hàn Quốc đã “stop” lao động tại nhiều huyện của Nghệ An, gây ra nhiều hệ lụy nặng nề.

Anh Nguyễn Văn Trung (Nam Đàn, Nghệ An) là lao động “chui” vừa bị trục xuất về nước chia sẻ: “Nguyên nhân lao động hết hạn hợp đồng không chịu về nước, chấp nhận làm lao động “chui” vì thu nhập tại đây quá hấp dẫn, khoảng vài chục triệu/tháng. Ai cũng cố làm thêm được tháng nào hay tháng ấy, chứ về nước thì công việc bấp bênh, thu nhập quá thấp. Do đó lao động chấp nhận sống chui lủi, trốn tránh, thậm chí nộp phạt… để bám trụ lại”.

Một nguyên nhân khác là không ít lao động phải bỏ ra quá nhiều tiền cho các chi phí để được xuất khẩu lao động, trong đó có chi phí môi giới, “cò”… ; việc được đi xuất khẩu trở lại phải qua thủ tục nhiêu khê, tốn kém và chờ đợi lâu nên tìm mọi cách nán lại kiếm thêm tiền.

Ở Hàn Quốc, cộng đồng người Việt khá đông đảo và cảnh sát truy quét không thường xuyên nên lao động “chui” càng dễ hoạt động. Có những trường hợp làm “chui” hàng chục năm vẫn không bị trục xuất.

Nhưng nguyên nhân lớn vẫn nằm ở ý thức người lao động. Việt Nam là quốc gia đứng đầu bảng về số lao động bỏ trốn tại Hàn Quốc, Nghệ An lại đứng đầu trong các địa phương cả nước. Ý thức tôn trọng pháp luật và giữ gìn hình ảnh quốc gia của một bộ phận người Việt chưa cao dẫn đến tình trạng lao động “chui” và những hành vi vi phạm pháp luật khác tại nước ngoài.

Ms. Công nhân