Chưa có kinh nghiệm, chọn việc nhà máy thế nào để dễ bắt đầu?

Người chưa từng làm việc trong nhà máy thường có một câu hỏi rất thực tế: “Tôi chưa có kinh nghiệm thì nên chọn việc nào?” Nhưng nếu chỉ tìm một công việc được gắn nhãn “không yêu cầu kinh nghiệm”, người lao động vẫn có thể chọn nhầm. Bởi một công việc không yêu cầu kinh nghiệm không đồng nghĩa với việc công việc đó dễ làm, phù hợp với tất cả mọi người hay có thể gắn bó lâu dài. Có người mới vào đã bắt nhịp rất nhanh với dây chuyền, nhưng cũng có người chỉ sau vài ngày đã nhận ra mình không phù hợp với ca làm, cường độ hoặc tính chất công việc.

Với người lần đầu bước vào môi trường sản xuất, điều quan trọng hơn việc tìm một vị trí “dễ xin” là biết đánh giá công việc dựa trên chính khả năng và điều kiện của mình. Vậy nếu chưa có kinh nghiệm thì nên chọn việc nhà máy thế nào để dễ bắt đầu, thậm chí phát triển được?

Kinh nghiệm chọn việc nhà máy cho người mới

Để không lãng phí thời gian, công sức và tiền bạc vào một công việc chưa phù hợp, người lao động mới, chưa có kinh nghiệm trước đó nên lưu ý một vài điều sau:

♦ Đừng chọn việc chỉ vì dễ được nhận

Ở thời điểm tìm việc, tâm lý muốn nhanh chóng có việc là điều dễ hiểu. Một tin tuyển dụng ghi rõ không yêu cầu kinh nghiệm, nhận việc ngay hoặc đào tạo từ đầu thường tạo cảm giác đây là lựa chọn an toàn cho người mới. Tuy nhiên, đó mới chỉ là điều kiện để bước vào công việc, chưa phải căn cứ để biết công việc có phù hợp hay không.

Trong nhà máy, người mới vẫn phải làm quen với giờ giấc, nội quy, quy trình sản xuất, cách sử dụng dụng cụ, yêu cầu chất lượng và nhịp độ của dây chuyền. Những thứ này không thể chỉ đọc trong tin tuyển dụng mà hiểu hết được. Có công việc thao tác tương đối đơn giản nhưng yêu cầu lặp lại liên tục trong nhiều giờ; có công việc không quá nặng về thể lực nhưng đòi hỏi mắt phải tập trung và thao tác chính xác; cũng có vị trí cần thích nghi với ca đêm hoặc lịch làm việc thay đổi.

Vì thế, câu hỏi nên đặt ra không phải là “Việc nào dễ vào nhất?”, mà là “Công việc nào phù hợp nhất với khả năng hiện tại của mình?”. Đây là khác biệt rất lớn, đặc biệt với người đang tìm công việc đầu tiên trong nhà máy.

Không cần bằng cấp và kinh nghiệm, công nhân có thể làm những công việc gì?

♦ Sức khỏe phải đi trước thu nhập

Với lao động mới, sức khỏe thường là yếu tố bị đánh giá thấp trong quá trình chọn việc. Người tìm việc có thể quan tâm trước tiên đến mức lương, thưởng hoặc phụ cấp mà quên mất rằng mình sẽ phải duy trì công việc đó trong nhiều ngày, nhiều tháng chứ không phải chỉ thử sức vài hôm.

Nếu công việc yêu cầu đứng trong thời gian dài, người lao động cần tự đánh giá khả năng chịu được cường độ này. Nếu công việc có thao tác lặp đi lặp lại, sự bền bỉ và khả năng duy trì tập trung lại trở nên quan trọng. Với những vị trí làm ca, đặc biệt có ca đêm, khả năng thích nghi với giờ giấc cũng là vấn đề cần cân nhắc ngay từ đầu.

Điều này không có nghĩa người mới phải tìm một công việc thật nhẹ nhàng. Thực tế, hầu hết công việc sản xuất đều có yêu cầu riêng và người lao động hoàn toàn có thể thích nghi sau một thời gian. Nhưng nên chọn mức độ phù hợp với thể trạng thay vì cố nhận một công việc chỉ vì thu nhập hấp dẫn rồi nhanh chóng kiệt sức.

Một lựa chọn đúng ngay từ đầu sẽ giúp quá trình học việc nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

♦ Xem kỹ ca làm trước khi nhận việc

Có một thực tế mà người từng làm nhà máy thường hiểu rất rõ: cùng một công việc nhưng khác ca có thể tạo ra trải nghiệm hoàn toàn khác.

Người chưa có kinh nghiệm thường chỉ nhìn “8 tiếng/ngày” và nghĩ rằng thời gian làm việc đã rõ ràng. Nhưng thực tế nhà máy có thể tổ chức ca ngày, ca đêm, hai ca hoặc ba ca, thậm chí luân phiên theo lịch sản xuất. Một số doanh nghiệp có thời gian nghỉ giữa ca, thời gian tăng ca hoặc lịch làm việc cuối tuần tùy tình hình đơn hàng.

Nếu đang ở cùng gia đình, có con nhỏ, phải chăm sóc người thân hoặc thường xuyên di chuyển bằng phương tiện cá nhân, ca làm có thể ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống. Một công việc phù hợp với người độc thân chưa chắc phù hợp với người có nhiều trách nhiệm gia đình.

Vì vậy, trước khi nhận việc, người lao động nên hỏi rõ lịch ca thực tế, khả năng đổi ca, tần suất làm đêm và việc tăng ca thường được bố trí như thế nào. Đừng để đến ngày đầu đi làm mới biết mình phải làm ca mà bản thân khó có thể duy trì.

♦ Chọn việc có thể học được, không chỉ việc dễ làm

Người mới thường muốn tìm một công việc càng đơn giản càng tốt. Điều đó không sai, nhưng nếu chỉ nhìn vào mức độ dễ làm hiện tại mà không quan tâm mình có thể học được gì sau vài tháng thì rất dễ bỏ qua một cơ hội tốt.

Trong môi trường sản xuất, có những công việc ban đầu chỉ yêu cầu người lao động làm theo hướng dẫn, nhưng sau một thời gian có thể học thêm cách vận hành thiết bị, kiểm soát chất lượng, đọc thông tin sản xuất hoặc đảm nhận thêm công đoạn. Khi tay nghề tăng lên, khả năng lựa chọn công việc của người lao động cũng rộng hơn.

Đây là điểm người chưa có kinh nghiệm nên đặc biệt lưu ý. Công việc đầu tiên không nhất thiết phải là công việc mình làm cả đời. Nó có thể là bước đệm để học cách làm việc trong môi trường nhà máy, hình thành tác phong công nghiệp và tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Nếu hai công việc có mức thu nhập tương đương, một công việc chỉ có thao tác cố định còn một công việc cho phép học thêm nhiều công đoạn hoặc tiếp xúc với máy móc, quy trình mới thì công việc thứ hai có thể mang lại nhiều giá trị hơn về lâu dài.

♦ Nhìn xa hơn tháng lương đầu tiên

Người mới đi làm thường quan tâm rất thực tế đến câu hỏi: “Tháng đầu tiên nhận được bao nhiêu tiền?”. Đây là điều cần biết, nhưng chưa đủ để quyết định có nên nhận việc hay không.

Một công việc có mức thu nhập phù hợp nhưng quá xa nơi ở có thể khiến chi phí đi lại hoặc tiền thuê trọ tăng lên. Một công việc có nhiều cơ hội tăng ca nhưng lịch làm việc quá nặng có thể khiến người lao động khó duy trì lâu dài. Ngược lại, một công việc có mức thu nhập ban đầu vừa phải nhưng môi trường ổn định, có đào tạo và cho phép học thêm kỹ năng có thể tạo ra nền tảng tốt hơn sau một hoặc hai năm.

Người mới cũng nên quan sát cách doanh nghiệp đào tạo nhân sự. Một nơi có quy trình hướng dẫn rõ ràng, có người kèm trong thời gian đầu và phân công công việc phù hợp sẽ giúp người chưa có kinh nghiệm giảm đáng kể áp lực khi bắt đầu. Đây là những yếu tố không phải lúc nào cũng thể hiện qua con số lương trên tin tuyển dụng nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng gắn bó.

Sau cùng, hãy nghĩ đến câu hỏi: “Nếu làm công việc này một năm, mình sẽ có thêm điều gì?” - Có thêm tay nghề, kinh nghiệm vận hành, hiểu biết về quy trình sản xuất hay cơ hội chuyển sang vị trí khác? Nếu câu trả lời rõ ràng, đó có thể là một điểm cộng đáng kể.

Người mới cần một điểm bắt đầu phù hợp

Chưa có kinh nghiệm không phải bất lợi quá lớn khi tìm việc nhà máy. Nhiều doanh nghiệp có chương trình đào tạo tại chỗ và sẵn sàng hướng dẫn người mới làm quen với công việc. Điều quan trọng nằm ở việc ứng viên có chọn đúng công việc với thể trạng, hoàn cảnh và khả năng thích nghi của mình hay không.

Đừng vội chọn việc chỉ vì thấy tuyển số lượng lớn, nhận người chưa có kinh nghiệm hoặc đưa ra mức thu nhập hấp dẫn. Hãy đọc kỹ công việc thực tế, thời gian làm việc, yêu cầu về sức khỏe, địa điểm, cách đào tạo và những gì mình có thể học được trong quá trình làm việc.

Một công việc đầu tiên phù hợp không nhất thiết phải là công việc có mức lương cao nhất. Đó nên là công việc giúp người lao động bắt đầu thuận lợi, duy trì được nhịp làm việc và có thêm năng lực sau mỗi năm gắn bó. Khi nền tảng đầu tiên đủ tốt, những lựa chọn nghề nghiệp phía sau cũng sẽ rộng hơn rất nhiều.

Bạn chọn viện theo tiêu chí nào? Có hiệu quả hay hài lòng không?

Ms. Công nhân