COVID-19 nghề nghiệp được hưởng BHXH: Những quyền lợi NLĐ cần biết

Trong giai đoạn dịch COVID-19 bùng phát, hàng triệu người lao động – đặc biệt là công nhân làm việc trong nhà máy, khu công nghiệp – đã từng mắc bệnh trong quá trình làm việc tập trung, ca kíp, môi trường kín. Đến nay, nhiều người vẫn đang chịu những di chứng hậu Covid ảnh hưởng đến sức khoẻ và hiệu suất công việc.

Theo Thông tư 02/2023/TT‑BYT, từ ngày 01/04/2023, COVID‑19 được thêm vào danh mục bệnh nghề nghiệp (BNN) được hưởng BHXH. Đến 15/02/2026, Thông tư 60/2025/TT‑BYT ban hành danh mục 35 bệnh nghề nghiệp mới nhất, trong đó COVID‑19 nghề nghiệp tiếp tục được duy trì và hướng dẫn chẩn đoán, giám định theo quy định hiện hành. Đây là điểm mới quan trọng, giúp người lao động được bảo vệ quyền lợi đầy đủ và đúng bản chất rủi ro nghề nghiệp trong môi trường nhà máy nói riêng.

Chi tiết quy định này thế nào, cùng Vieclamnhamay.vn tìm hiểu ngay nhé!

COVID-19 nghề nghiệp là gì?

COVID-19 nghề nghiệp là trường hợp người lao động bị nhiễm SARS-CoV-2 do yếu tố liên quan trực tiếp đến công việc, môi trường lao động hoặc tính chất nghề nghiệp, không đơn thuần là lây nhiễm từ sinh hoạt cá nhân.

Trong giai đoạn dịch COVID-19, nhiều công nhân nhà máy phải làm việc theo mô hình “3 tại chỗ”, “1 cung đường – 2 điểm đến” hoặc được bố trí ăn ở, sinh hoạt tập trung trong khuôn viên doanh nghiệp.

Việc làm việc trong không gian khép kín, tiếp xúc đông người, ca kíp kéo dài và sinh hoạt tập trung làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm COVID-19 trong quá trình lao động.

Trong trường hợp người lao động bị nhiễm COVID-19 trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, được doanh nghiệp phân công, điều động hoặc tham gia các hoạt động phòng chống dịch, duy trì sản xuất an toàn, nếu đáp ứng đủ hồ sơ và điều kiện theo quy định, có thể được xem xét giải quyết chế độ bệnh nghề nghiệp do COVID-19.

COVID-19 nghề nghiệp được xếp vào danh mục BNN từ khi nào?

Theo Thông tư 60/2025/TT-BYT của Bộ Y tế, có hiệu lực từ 15/02/2026, danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH được nâng từ 34 lên 35 bệnh.

Và COVID-19 nghề nghiệp là bệnh mới được bổ sung trong danh mục này.

Xem chi tiết danh mục 34 bệnh nghề nghiệp được hưởng BHXH theo quy định cũ

Điều này có nghĩa là:

• Trước đây: người lao động mắc COVID-19 chưa có căn cứ pháp lý để hưởng chế độ bệnh nghề nghiệp

• Từ 15/02/2026: COVID-19 nghề nghiệp được công nhận chính thức, đủ điều kiện xem xét hưởng các chế độ BHXH liên quan

Mắc COVID-19 nghề nghiệp, NLĐ được hưởng chế độ gì?

Khi được xác định là COVID-19 nghề nghiệp, người lao động có thể được giải quyết các chế độ BHXH sau (tùy từng trường hợp cụ thể):

● Chế độ ốm đau

• Nghỉ việc điều trị theo chỉ định y tế

• Hưởng trợ cấp ốm đau theo Luật BHXH

● Chế độ bệnh nghề nghiệp

Nếu COVID-19 gây:

• Di chứng kéo dài (hậu COVID)

• Suy giảm khả năng lao động

• Ảnh hưởng sức khỏe lâu dài

➡ Người lao động có thể được:

• Giám định mức suy giảm khả năng lao động

• Hưởng trợ cấp một lần hoặc hằng tháng

• Thanh toán chi phí y tế theo quy định

Hiện nay ít còn ca COVID, vậy người từng mắc trước đây có được xét không?

Đây là thắc mắc rất phổ biến của công nhân – người lao động nói chung, và cần hiểu đúng bản chất pháp luật. Cụ thể:

- Không phải cứ “hết dịch” là mất quyền lợi

- Nhưng cũng không phải ai từng mắc COVID đều được hưởng bệnh nghề nghiệp

Người đã từng mắc COVID-19 trước đây có thể được xem xét giải quyết chế độ bệnh nghề nghiệp nếu đồng thời đáp ứng các điều kiện sau:

+ Có hồ sơ y tế chứng minh đã mắc COVID-19

Ví dụ:

• Giấy xác nhận F0

• Kết quả xét nghiệm

• Hồ sơ điều trị, giấy ra viện

• Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH

Nếu không còn giấy tờ y tế, gần như không đủ căn cứ giải quyết.

+ Có yếu tố nghề nghiệp liên quan đến việc mắc bệnh

Chẳng hạn:

• Làm việc trong môi trường đông người, không gian kín

• Nhiều ca F0 phát sinh cùng thời điểm tại nơi làm việc

• Tham gia sản xuất “3 tại chỗ”, làm việc tuyến đầu, logistics, vệ sinh môi trường…

Không phải mọi ca COVID đều là bệnh nghề nghiệp, mà phải chứng minh được yếu tố công việc.

+ Đến nay vẫn còn ảnh hưởng sức khỏe (hậu COVID)

Đây là điều kiện then chốt.

• Nếu đã khỏi hoàn toàn, không di chứng → rất khó đủ điều kiện hưởng chế độ

• Nếu còn di chứng, suy giảm sức khỏe, ảnh hưởng khả năng lao động → có cơ sở để xem xét giám định và hưởng quyền lợi

Có phải từ nay trở đi, ai bị COVID cũng được tính là COVID-19 nghề nghiệp?

Câu trả lời là: Không.

Cần phân biệt rõ:

• COVID-19 thông thường: lây từ sinh hoạt cá nhân → không phải bệnh nghề nghiệp

• COVID-19 nghề nghiệp: có liên quan trực tiếp đến công việc → có thể hưởng BHXH

Việc công nhận sẽ do cơ sở y tế và hội đồng giám định đánh giá, không tự động áp dụng cho tất cả các ca mắc.

NLĐ nhà máy cần làm gì để không mất quyền lợi?

Để được hưởng đúng và đủ quyền lợi, người lao động nên:

• Lưu giữ đầy đủ hồ sơ y tế liên quan đến COVID-19

• Báo sớm cho doanh nghiệp và bộ phận nhân sự

• Khám lại nếu có dấu hiệu hậu COVID

• Thực hiện giám định bệnh nghề nghiệp khi có chỉ định

Tóm lại thì:

Việc COVID-19 nghề nghiệp được bổ sung vào danh mục bệnh nghề nghiệp hưởng BHXH từ 15/02/2026 là bước tiến lớn trong bảo vệ quyền lợi người lao động. Khẳng định:

- Không phải “hết dịch COVID-19 là hết quyền lợi liên quan đến bệnh nghề nghiệp”

- Nhưng quyền lợi chỉ được giải quyết khi đủ hồ sơ – đúng yếu tố nghề nghiệp – có ảnh hưởng sức khỏe thực tế

Nắm rõ quy định giúp người lao động chủ động bảo vệ sức khỏe, thu nhập và quyền lợi hợp pháp của mình khi làm việc trong môi trường tiềm ẩn rủi ro.

Ms. Công nhân