Năng suất lao động là gì? Cách tính năng suất lao động thế nào?
17.05.2024 392 hongthuy95
Năng suất lao động là một trong những đo lường chính xác nhất về hiệu suất làm việc của cá nhân hay đội, nhóm tại từng chuyền, tổ. Vậy năng suất lao động là gì? Cách tính năng suất lao động thế nào? Làm sao để tăng năng suất lao động?... Nếu chưa có nhiều thông tin, cùng Vieclamnhamay.vn tìm hiểu ngay nhé!
Chuyền may A làm việc với năng suất cao hơn và cao gần gấp 1,5 so với năng suất làm việc của chuyền may B. Vì thế, xưởng Y quyết định thưởng nóng cho chuyền A 300.000đ/công nhân để khích lệ tinh thần làm việc, đồng thời kích thích nâng cao năng suất đối với công nhân chuyền B. Năng suất lao động là gì mà thích vậy?
Năng suất lao động là gì?
Năng suất lao động (NSLĐ) là một khái niệm dùng để đo lường mức độ hiệu quả của sự lao động trong sản xuất hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, cho thấy tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ công việc hay kế hoạch đề ra hay chưa, chênh lệch (cao hơn, vượt mức hay thấp hơn, chưa đạt) bao nhiêu - từ đó có phương án điều chỉnh kịp thời và phù hợp để gia tăng năng suất.
Năng suất lao động có thể được dùng để đo lường hiệu quả công việc của cá nhân lẫn đội, nhóm, tổ chức, đơn vị tập thể.
Năng suất lao động cao thường cho thấy rằng một tổ chức, đơn vị sử dụng tài nguyên lao động một cách hiệu quả, có thể tạo ra nhiều giá trị kinh tế hơn từ mỗi đơn vị lao động, thậm chí xác định được sức mạnh cạnh tranh của một doanh nghiệp, tổ chức trong thị trường.
Cách tính năng suất lao động thế nào?
Năng suất lao động thường được tính bằng cách so sánh tổng sản phẩm hoặc giá trị dịch vụ được tạo ra với số lượng lao động hoặc giờ lao động được sử dụng để tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ đó.
Cụ thể có thể áp dụng 1 trong 2 cách tính như sau:
+ Tính theo đơn vị giờ lao động
NSLĐ = Giá trị của hàng hóa (HH), dịch vụ (DV) được sản xuất / Số giờ LĐ đầu vào
Trong đó:
- Giá trị của HH, DV được sản xuất đại diện cho tổng chi phí đầu ra của sản phẩm lao động.
- Đơn giá của HH được xác định bằng cách nhân tổng sản lượng sản phẩm làm ra trong thời gian đó với giá thành phẩm theo quy định.
- Số giờ LĐ đầu vào biểu thị tổng thời gian cần thiết để sản xuất ra giá trị của HH tương ứng.
+ Tính theo đơn vị NLĐ
NSLĐ = Tổng sản lượng sản phẩm đã sản xuất / Tổng số NLĐ tham gia LĐ trong cùng 1 khoảng thời gian
Thông thường, sẽ có những yếu tố sau đây tác động đến NSLĐ:
- Trình độ lao động
- Cơ sở hạ tầng lao động
- Tái cơ cấu nền kinh tế
- Cầu tăng
- Đổi mới khoa học công nghệ…
Cần thiết tăng năng suất lao động?
Dĩ nhiên cần. NSLĐ tăng mang lại nhiều tác động tích cực cho cả doanh nghiệp lẫn cá nhân NLĐ. Chẳng hạn như:
- Khi năng suất tăng, DN có nhiều khả năng sẽ sản xuất ra được nhiều sản phẩm hơn, với cùng một lượng lao động - thời gian và vốn. Điều này giúp giảm đi đáng kể các loại chi phí sản xuất, cải thiện chất lượng sản phẩm và đồng thời tăng thêm nguồn lợi nhuận thu về.
- Năng suất cao giúp DN gây ấn tượng với đối tác, tạo uy tín và nâng cao thương hiệu, từ đó chiếm được ưu thế cạnh tranh so với các đối thủ trên thị trường. Điều này giúp dễ dàng thu hút và thuyết phục khách hàng mới, mở rộng thị phần, tăng đơn hàng và lợi nhuận.
- Năng suất tăng cao dĩ nhiên thu nhập của bản thân NLĐ gia tăng năng suất cũng sẽ tăng thêm, ngoài ra có thể được khen thưởng theo chính sách khi đạt yêu cầu.
- Năng suất cao còn dẫn đến sản lượng sẽ tăng, từ đó tạo thêm nhu cầu về lao động, tức DN sẽ tăng cường tuyển dụng thêm nhân sự để đáp ứng yêu cầu sản xuất ngày càng cao. Điều này góp phần tạo ra và tăng thêm việc làm, thu nhập cho lao động địa phương lẫn ngoại tỉnh.
- Cuối cùng, năng suất tăng - sản lượng tăng - doanh thu tăng từ đó góp phần tăng GDP của quốc gia - thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống cộng đồng.
- Ngoài ra, tăng NSLĐ cũng giúp tạo ra nguồn lực để đầu tư và nghiên cứu, phát triển - thúc đẩy sự đổi mới và sáng tạo hơn nữa trong hoạt động sản xuất, kinh doanh…
![năng suất lao động là gì - cách tính](/files/Anh-TCN-Hong/nang-suat-lao-dong-la-gi-2.png)
Làm thế nào để tăng năng suất lao động?
Sau đây là một vài gợi ý hữu ích để DN nỗ lực tăng cường năng suất lao động, nhận về nhiều ích lợi mong muốn như trên:
- Đảm bảo NLĐ được đào tạo bài bản và kỹ lưỡng, có trình độ và tay nghề phù hợp với công việc được giao. Điều này giúp họ phát huy tối đa khả năng, năng lực và sự sáng tạo trong lao động, đóng góp tích cực vào mục đích nâng cao hiệu suất làm việc và cải thiện chất lượng sản phẩm.
- Quản lý có chuyên môn, kỹ năng và tầm nhìn. Hệ thống quản lý hiệu quả đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc tăng NSLĐ.
- DN cần tạo điều kiện làm việc thuận lợi và an toàn, đồng thời đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong đánh giá xếp loại và khen thưởng đội ngũ công nhân viên hàng tháng/quý/năm.
- Xây dựng chính sách khen thưởng và động viên công nhân viên kịp thời và hợp lý, đảm bảo đủ hấp dẫn để kích thích họ không ngừng nâng cao năng lực, tay nghề để gia tăng NSLĐ.
- Kích thích, khuyến khích công nhân viên không ngừng sáng tạo và hào hứng làm việc để nâng cao NSLĐ.
- Thường xuyên kiểm tra, đánh giá và cải thiện quy trình sản xuất, quy trình làm việc, cải tiến công nghệ.
Tăng năng suất lao động không chỉ làm lợi cho DN mà còn giúp NLĐ tăng thu nhập, thậm chí thăng tiến lên những vị trí cao hơn trong nghề. Vậy nên, nỗ lực tăng NSLĐ là cần thiết để phát triển bản thân và tổ chức.
Ms. Công nhân