4 tiêu chí đánh giá một bản dịch chuẩn của Phiên dịch viên

Tiếp nối bài viết “làm thế nào để phiên dịch viên có được bản dịch chuẩn?”, Vieclamnhamay.vn sẽ tiếp tục chia sẻ đến bạn những tiêu chí đánh giá chất lượng một bản dịch chuẩn cần có là gì, từ đó, giúp các PDV mới vào nghề định hình được yêu cầu công việc ra sao, giúp hoàn thiện và trau chuốt bản dịch của mình để làm hài lòng khách hàng.

Như thế nào là bản dịch chuẩn?

Theo chuyên gia ngôn ngữ hay PDV chuyên nghiệp, một bản dịch chuẩn phải tốt, tức đúng nghĩa, đủ nội dung và truyền tải được tất cả các ý tưởng của ngôn ngữ gốc, bao gồm ngữ nghĩa, cấu trúc lẫn văn hóa...

3 Ích lợi nhìn thấy khi PDV có được bản dịch chuẩn

Khi sở hữu những bản dịch chuẩn, PDV sẽ nhận được rất nhiều ích lợi nhìn thấy như:

- Mang đến sự hài lòng cho khách hàng về chất lượng và hiệu suất công việc của bạn; rằng mức thù lao bạn nhận được xứng đáng với những gì bạn thể hiện; từ đó, khách hàng sẽ tin tưởng và lựa chọn bạn cho những lần dịch tiếp theo - thiết lập mối quan hệ khách hàng trung thành

- Gây ấn tượng với cả khách mời có mặt trong buổi dịch; từ đó, những khách mời nào có dự định sử dụng PDV cho những lần dịch trong tương lai của họ sẽ đặt vấn đề hoặc ghi nhớ bạn để liên hệ hợp tác khi cần; tức giúp tạo lập mối quan hệ khách hàng mới và tiềm năng

- Tự tạo sự tự tin cho bản thân trong công việc, gia tăng uy tín và thương hiệu, tên tuổi trong nghề, từ đó tăng giá trị của bản thân, có lợi cho việc tìm kiếm khách hàng và thương thảo hợp đồng, deal thù lao sau này

Như vậy, việc mang đến bản dịch chuẩn không chỉ thể hiện sự chuyên nghiệp và tinh thần trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp trong công việc; mà còn mang lại cho PDV lượng khách hàng ổn định và mức thu nhập cao.

4 Tiêu chí đánh giá một bản dịch chuẩn

Một bản dịch được đánh giá chuẩn và đạt yêu cầu khi đáp ứng được 4 tiêu chí cơ bản sau đây:

- Tính rõ ràng và chính xác

Đây là tiêu chí đầu tiên quyết định chất lượng của một bản dịch. Sự rõ ràng và súc tích là nhân tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ nghe - hiểu của người nghe về ngôn ngữ đích. Dù bản gốc có tồi tệ và lủng củng, lan man đến đâu thì nhiệm vụ của một PDV chuyên nghiệp phải làm sao để tạo ra được bản dịch có lời văn và lối dịch chuẩn xác nhất, vừa đảm bảo truyền tải đúng và đủ nội dung và thông tin mà ngôn ngữ nguồn muốn truyền đạt; vừa đảm bảo tính rõ ràng và dễ hiểu cho ngôn ngữ đích.

- Bảo toàn nguyên vẹn văn bản gốc

Đó có thể là tâm trạng hay thái độ, lối suy nghĩ của tác giả (diễn giả/ ngôn ngữ nguồn) được thể hiện qua lời nói, cách truyền đạt hay cử chỉ của nét mặt, điệu bộ tay chân… Tất nhiên, khi ngôn ngữ nguồn sử dụng một hay một số từ quá nhạy cảm, mang tính đả kích hay châm biếm cao thì PDV không thể áp dụng dịch word-by-word được. Việc của bạn là lựa chọn những từ đồng nghĩa, mang hàm ý tương tự ở ngôn ngữ đích giúp người nghe hiểu và cảm nhận vừa đủ sắc thái biểu cảm hay cảm giác tương đương với bản gốc (lời người nói).

- Tính tự nhiên

Tính tự nhiên không chỉ là tiêu chí phải có trong dịch viết mà dịch nói cũng cần thiết. Một lời dịch tự nhiên phải chứa đựng những từ/ cụm từ vựng sát nghĩa, cấu trúc câu chính xác, giữa các câu/ đoạn phải có từ liên kết… để tạo ra tính tổng thể chung hài hòa của cả bài dịch, giúp người nghe cảm thấy dễ hiểu, dễ chịu như được nghe trực tiếp từ ngôn ngữ đích vậy.

- Tính phù hợp

Tình phù hợp của bản dịch được thể hiện ở sự phù hợp với văn hóa của đối tượng mục tiêu hay tính chất, lĩnh vực phiên dịch, tức ngôn ngữ đích. Việc chọn từ ngữ phù hợp ở ngôn ngữ đích và đảm bảo sát nghĩa nhất với ngôn ngữ nguồn là vô cùng quan trọng. Bởi với ngôn ngữ nào cũng vậy, 1 từ sẽ có thể chứa đựng nhiều hơn 1 nghĩa hoặc ngữ nghĩa. Việc dùng đại 1 từ nào đó có nghĩa tương tự nhưng không phù hợp sẽ rất dễ khiến lời dịch trở nên “biến tướng” và gây hiểu lầm cho người nghe; từ đó để lại những hệ lụy vô cùng nghiêm trọng, nhất là trong lĩnh vực chính trị, tôn giáo, quân sự hay y dược.

Nghe chuyên gia nhận định

Ngoài 4 tiêu chí trên đây, các chuyên gia còn đưa ra một loạt các tiêu chí bổ sung như:

Một bản dịch chuẩn là bản dịch:

- Dễ hiểu

- Gãy gọn và lưu loát

- Sử dụng các cụm từ phổ biến hoặc thành ngữ

- Truyền đạt được sự tinh tế của ngôn ngữ gốc, ở mức độ nào đó

- Có khả năng phân biệt ngôn từ ẩn dụ và ngôn ngữ văn chương

- Có thể dựng lại bối cảnh văn hóa/ lịch sử (nếu có) của ngôn ngữ gốc

- Dịch rõ ràng những từ viết tắt, các từ, cụm từ phiếm chỉ, bài hát, vẫn điệu...

- Truyền tải càng nhiều càng tốt ý nghĩa của ngôn ngữ gốc

- ...

Hy vọng với 4 tiêu chí cùng những thông tin được Vieclamnhamay.vn chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn tự đánh giá chất lượng bản dịch hiện tại của bản thân. Ứng viên tìm việc phiên dịch cũng có thể tham khảo những kiến thức hữu ích này để hình dung yêu cầu công việc trong tương lai, bắt đầu học hỏi, rèn luyện để luôn cho ra những bản dịch chuẩn làm hài lòng khách hàng.

Ms. Công nhân